ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಪುಸ್ತಕ ವಿವಾದ ಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಯತ್ನ: ಸಾಹಿತಿ ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್
ವನ್ನು 'ಟ್ರಿಮ್' ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಚುವ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಸಮಾಜದ ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮುಂಬರುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದವು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಗಂಭೀರ ಹಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕ ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ'ಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮುಂಬರುವ 'ಬಿಲಾಂಗಿಂಗ್: ಎ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ಲವ್' (Belonging: A Journey of Love) ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಪೆಂಗ್ವಿನ್' ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದು, ಇದೀಗ 'ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್' ಅದನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್, ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಾವು ಹೇಳಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುವುದು ಲೇಖಕರ ಮೂಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಲೇಖಕರು, ತಾವು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರಗಳು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ಅಂದಾಜಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಸತ್ಯಗಳು ಸಮಾಜದ ಒಂದು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಲೇಖಕನಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕು. ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ನೇರವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಅಪಾಯ
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗುವುದು ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತಲೆಗೆ ತುಂಬಲು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ ಬೆಳೆಸುವ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯ
ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಸದಾ ತಟಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಂತಹ ಸಮತೋಲಿತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು, ಲೇಖಕರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವುದು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು 'ಟ್ರಿಮ್' ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಚುವ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಸಮಾಜದ ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
