ಮನರೇಗಾ ಅಂತ್ಯ: ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಹೊಸ 'ವಿಬಿಜಿ ರಾಮಜಿ' ಯೋಜನೆ ಜಾರಿ

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಬಡವರು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ (ಮನರೇಗಾ) ಇದೀಗ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರುತ್ತಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ.

ಆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು 'ವಿಕ್ಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರೋಜ್ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಅಜೀವಿಕ ಮಿಷನ್ ಗ್ರಾಮೀಣ', ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ 'ವಿಬಿಜಿ ರಾಮಜಿ' (VBGRAMJI). ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಜುಲೈ 1ರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಏನು? ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತಂತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ನರೇಗಾ ಯೋಜನೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಬಿಜಿ ರಾಮಜಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 95,692 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲಿನ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ 1.51 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ನೀಡಲಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ. ಮನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿಬಿಜಿ ರಾಮಜಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅದನ್ನು 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಜಾರಿ

ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು; ಅದೇ ರೀತಿ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲೂ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ನೆನ್ನೆ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿ, ಜುಲೈ ಒಂದರಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಿದ್ದೇವೆ ಅಂತ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯ ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ ತರಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ 90ರಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಬರಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ 60:40 ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನುದಾನ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬೀಳಲಿದೆ. 2006ರಿಂದ 2026ರವರೆಗೆ ನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಒಟ್ಟು 4,821 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದರೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ 3,806 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಸುಮಾರು 20,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 80:20 ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ರೈತ ವಿರೋಧಿ ನಿಯಮಗಳು

ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದಿನ 'ಬೇಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ' ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗಿ ಇವತ್ತು 'ಪೂರೈಕೆ ಆಧಾರಿತ' (Supply-driven) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ನಿಗದಿತ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಜಿಪಿಎಸ್ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಕೆಲಸ ಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಶೌಚಾಲಯ, ಇಂಗುಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಚರಂಡಿ ದುರಸ್ತಿಯಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ನಿಂತುಹೋಗಲಿದ್ದು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲಿನ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ರೈತ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಶಪಥ

ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿರೋಧ ಇದ್ದರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಯಾಕೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ, ಅದರ ಉತ್ತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 42ರಷ್ಟು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದೆ ಇದ್ದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಅನುದಾನವೂ ನಿಲ್ಲಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿತ್ತು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು, ದೀನದಲಿತರು ಮತ್ತು ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಒಂದೆಡೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜ್ಯದ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಸಮರ್ಥನೆ ಮತ್ತು 'ಗೇಮ್ ಚೇಂಜರ್' ವಾದ

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನರೇಗಾ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ, ಹೊಸ ವಿಬಿಜಿ ರಾಮಜಿ ಯೋಜನೆಯು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ ಹಾಡಲಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಕಾಸದ ಬಹುದೊಡ್ಡ 'ಗೇಮ್ ಚೇಂಜರ್' ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಲೋಗೋವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುತ್ತೂರು ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಿಯಮ

ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ದಿನಗಳು 100ರಿಂದ 125ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲೇಬೇಕು, ವಿಫಲವಾದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಡಿಬಿಟಿ (Direct Benefit Transfer) ಮೂಲಕ ವೇತನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೇತನ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ.

ಜೂನ್ 30ರ ವೇಳೆಗೆ ನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದು, ಹೊಸ ಗ್ರಾಮೀಣ ರೋಜ್ಗಾರ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಕಾರ್ಡ್ ವಿತರಣೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಹಳೆಯ ನರೇಗಾ ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳೇ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.