ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 700 ದಾಟಿದೆ; ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸವಾಲುಗಳೇನು?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ 290 ಹುಲಿಗಳಿದ್ದವು. 2010ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 300ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. 2014ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 406ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯೊಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 2022ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹುಲಿ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 563 ಹುಲಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 700ರ ಗಡಿ ದಾಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರ ನಡುವೆಯೇ ಅವುಗಳ ಅಸಹಜ ಸಾವುಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿವೆ.
ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ 290 ಹುಲಿಗಳಿದ್ದವು. 2010ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 300ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. 2014ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 406ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 2018ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 524 ಹುಲಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 526 ಹುಲಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಕೇವಲ ಎರಡು ಹುಲಿಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.
2022ರ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 785 ಹುಲಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 563 ಹುಲಿಗಳಿದ್ದವು. ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ 560 ಹುಲಿಗಳಿದ್ದ ಕಾರಣ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿಯೂ ಇತ್ತು. ಇದೀಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 700 ದಾಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳ ಸಾವು
ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆಯೇ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿಗಳು, ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾದಾಟಗಳು, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸೆರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಪಡಗೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪ ಕೃಷಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷದ ಗಂಡು ಹುಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಸುವ ಮಾರಕ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಥರ್ಮಲ್ ಡ್ರೋನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
ಇದೇ ರೀತಿ ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲೂಕಿನ ಗಟ್ಟವಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಯುವ ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿಯೊಂದು ಆಹಾರ ಸಿಗದೆ ಮೃತಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ಕೂಡ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಬಲ ಹುಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಹುಲಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಗ್ರಾಮಗಳ ಸುತ್ತ ಅಲೆದಾಡಿತ್ತು. ಗಾಯ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅದು ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಕೊರತೆ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ
ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಲಿಗಳು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10ರಿಂದ 15 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಗಂಡು ಹುಲಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 50ರಿಂದ 500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವು ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.
ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹುಲಿಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹುಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕಾದಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತ ಹುಲಿಗಳು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ದೊರೆಯದೆ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಗ್ರಾಮಗಳತ್ತ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಜನರು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸವಾಲು
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದು, ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜಾಲವೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಂಡೀಪುರ, ನಾಗರಹೊಳೆ, ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ, ಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಪ್ರಮುಖ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕುದುರೆಮುಖ ಮತ್ತು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ಒತ್ತುವರಿ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹುಲಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ನಾಶವಾದರೆ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಹುಲಿಗಳು ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಹುಲಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿರಬೇಕು
ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಮತ್ತೊಂದು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹುಲಿಗಳು ಹೊಸ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹುಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅವುಗಳ ಬದುಕು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು.
ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳ ವಯಸ್ಸು, ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವರ್ತನೆ, ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಕಾಲರ್ ಅಳವಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹುಲಿಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಾನವ-ಹುಲಿ ಸಂಘರ್ಷ: ಕಾಡಂಚಿನ ಜನರ ನೋವು
ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಡಂಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡೀಪುರ, ನಾಗರಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ದಾಳಿಗೆ 12 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೈತರು, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಂದಿ ಹುಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಟುಂಬದ ದುಡಿಮೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರವು ಅವರ ನೋವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವಾಗಲಾರದು. ಹುಲಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತ್ವರಿತ ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡಗಳು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಲೇ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಮತೋಲಿತ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಸಾರಿದ ಸಂದೇಶ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ
1973ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್’ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಅಂದು ಒಂಬತ್ತು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ.
ಅದೇ 1973ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ‘ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಚಿತ್ರವು ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ನಂತರದ ‘ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿವೆ. ಆದರೆ ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಅಕ್ರಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿ, ವಿಷಪ್ರಾಶನ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶದಿಂದ ಹುಲಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ.
ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 700 ದಾಟಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಹುಲಿ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಲಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕುದುರೆಮುಖ ಮತ್ತು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳಂತಹ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಹುಲಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಡಂಚಿನ ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವೇ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಯಶಸ್ಸಲ್ಲ. ಅವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸೂಕ್ತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹುಲಿಗಳ ಅಸಹಜ ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

