ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕಾವು: ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಿಚ್ಚು

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಕಾವು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಡುವಿನ ಹಗೆತನ ಈಗ ಹೊಸ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ನಡೆಸಿದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತೀವ್ರಗತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಕೂಡ ಅಡಗಿದೆ.

ಮಂಗಳವಾರ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನತ್ತ ಹಾರಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕೇಂದ್ರ ಕಮಾಂಡ್ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ಹಾರಿಸಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಕುವೈತ್‌ಗೆ ಗುರಿಯಿರಿಸಿದ್ದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆಯೇ ವಿಫಲಗೊಂಡು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿವೆ, ಬಹ್ರೇನ್‌ನತ್ತ ಬಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿವೆ.

ಇರಾನ್‌ನ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್, ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಯ 5ನೇ ಫ್ಲೀಟ್ ಅನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ನ ಎಂಜಿನ್ ರೂಮ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ತಾನು ಈ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್‌ನ ಕ್ಯೂಶಮ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ.

ಮಾತುಕತೆಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ

ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಡುವಿನ ಸಂಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಈ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇರಾನ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಘರ್ಷವು ಲೆಬನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಇಸ್ರೇಲ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಶರತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಲೆಬನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತುಕತೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ಎರಡೂ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.

ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ: ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

ಸಂಘರ್ಷದ ಬಿಸಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಇರಾನ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರವು ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.77.2 ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಾದ ಔಷಧ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ದರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಶೇ.113 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 2015ರಲ್ಲಿ 32 ಸಾವಿರ ರಿಯಾಲ್ ಇದ್ದ 1 ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ, ಈಗ 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ರಿಯಾಲ್ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. 1942ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಕಂಡಿರದಷ್ಟು ಆಹಾರ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಈಗ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ 2017-2018 ಮತ್ತು 2019ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ದಮನಿಸಲು ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7 ಸಾವಿರ ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಈಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜನರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮೊಹ್ಸೆನ್ ಜಲೀಲ್ವಂದ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಏರ್ಪಡದಿದ್ದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮತ್ತೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜನಪ್ರಕ್ಷೋಭೆ ಏಳುವುದು ಖಚಿತ. ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು.