ಸೋನಿಯಾ ಪುಸ್ತಕ ವಿವಾದದ ಹಿಂದೆ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕೀಯವೇ? ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಮಾತು
ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಿಷೇಧ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಕುರಿತು ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಗಳು ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಸಾಹಿತಿ, ಲೇಖಕ ಬಂಜಗೆರೆ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ Belonging: A Journey of Love ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಲೇಖಕನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
‘ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ’ ಎಂಬ ಕಾರಣ ಸಾಕೇ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬರಹಗಳನ್ನು ‘ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ’ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮುನ್ನ ಲೇಖಕರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಾರದ್ದಾದರೂ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರೇ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜ. ಒಂದು ವಿಚಾರ ಕೆಲವರಿಗೆ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
‘ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು ಎಂದರೆ ಹೇಗೆ?’
ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧಕರು ಬರೆಯುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಆರೋಪವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು, ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು ಅಥವಾ ಆ ವಿಚಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಜನರನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಮದ ಹಿಂದೆ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕೀಯ?
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುಸ್ತಕ, ಲೇಖನ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿತ ಕೃತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕೀಯವೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಚಾರವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿ ಅದರ ಸುತ್ತ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಚಾರವೊಂದು ಹೊರಬಂದಾಗ ಆ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
