
ಈ ಬಂದ್ನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 12 ರಾಜ್ಯಗಳ ಫಾರ್ಮಸಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳು ದೂರುಳಿದಿವೆ.
ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ vs ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್: ಏನಿದು ವಿವಾದ? ಆನ್ಲೈನ್ ಔಷಧ ಬಂದ್?
ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಏನಿದು ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್ ಬಂದ್ ವಿವಾದ? ಆನ್ಲೈನ್ ಔಷಧ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಆಗುವ ಅಪಾಯಗಳೇನು? ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ (E-Pharmacies) ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್ ಮಾಲೀಕರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳ ಏಕಾಧಿಪತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗಿಸ್ಟ್ (AIOCD) ಸಂಘಟನೆಯು ಈ ಬಂದ್ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಬಂದ್ನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 12 ರಾಜ್ಯಗಳ ಫಾರ್ಮಸಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳು ದೂರುಳಿದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 130ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಔಷಧ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಏನು?
• GSR 220 (E) ಮತ್ತು GSR 817 (E) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕು.
• ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಆನ್ಲೈನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅತಿಯಾದ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಣ್ಣ ಔಷಧಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು: ಸರ್ಕಾರದ ಆ ಎರಡು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳು
1. GSR 817E ಅಧಿಸೂಚನೆ: ಇದು ಸುಮಾರು 8 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತರಲಾದ ಒಂದು ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿ. ಆನ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳ ನೋಂದಣಿ, ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೂ ತರಲಿಲ್ಲ, ಇತ್ತ ಹಿಂಪಡೆಯಲೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಗೊಂದಲದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಆನ್ಲೈನ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
2. GSR 220E ಅಧಿಸೂಚನೆ: ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ತರಲಾಗಿತ್ತು. ನೋಂದಾಯಿತ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಔಷಧಿ ತಲುಪಿಸಲು (Home Delivery) ಇದರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮುಗಿದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಇದನ್ನೇ ಒಂದು ಲೋಪದೋಷವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೋಮ್ ಡೆಲಿವರಿ ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ ಎಂದು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕ್ರಾಂತಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಯೋಜನೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಹಳ್ಳಿ-ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ತಲುಪುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಖರೀದಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ಜನರಲ್ಲೀಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಧುಮೇಹ, ಬಿಪಿಯಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಾರದವರಿಗೆ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಒಂದು ವರದಾನವಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳು ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿವೆ. ಫಾರ್ಮಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ 100% ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ انڈیا (DCGI) ತಂದಿರುವ 'ಸಿಂಗಲ್ ವಿಂಡೋ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು 1940 ರ 'ಡ್ರಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್' ಮತ್ತು 2000 ರ 'ಐಟಿ ಆಕ್ಟ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನು ಇನ್ನುವರೆಗೂ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ:
• ನಕಲಿ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ದುರ್ಬಳಕೆ: ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆ ಮಾತ್ರೆಗಳಂತಹ (Schedule H & X) ನಿಯಂತ್ರಿತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಬಳಸಿ ಪದೇ ಪದೇ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಔಷಧಿ ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.
• ಕೋಲ್ಡ್ ಚೈನ್ ಕೊರತೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕಾದ (Cold Storage) ಇನ್ಸುಲಿನ್ನಂತಹ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ.
• ಅನ್ಯಾಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪೈಪೋಟಿ: ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು (Discounts) ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇವರ ವಾದ.
ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ? (Business Models)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ 1MG, PharmEasy, Netmeds ಮತ್ತು Medlife ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ದೇಶದ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಡೆಲ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ:
1. ಸ್ಟಾಕ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ (Stock-Based Model): ಇಲ್ಲಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕಂಪನಿಯು ತಾನೇ ಸ್ವತಃ ಔಷಧಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಡರ್ ಬಂದಾಗ, ಕಂಪನಿಯ ಆನ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ಮಸಿಸ್ಟ್ಗಳು ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ಟಾಕ್ನಿಂದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
2. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಪ್ಲೇಸ್ ಮಾಡೆಲ್ (Marketplace Model): ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕಂಪನಿಯು ಯಾವುದೇ ಸ್ವಂತ ಗೋದಾಮು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್ಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ಗೊಂದಲ: ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ 1940ರ ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಈ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ 'ಇ-ಹೆಲ್ತ್' ಯೋಜನೆಗಳು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದೆ:
• ಇ-ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (e-Hospital): ಆನ್ಲೈನ್ ಅಪಾಯಿಂಟ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಿಧಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಒದಗಿಸುವ ಆ್ಯಪ್.
• PM ಜನೌಷಧಿ ಪರಿಯೋಜನೆ: ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ.
• ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ (Telemedicine): 2.5 ಲಕ್ಷ ಕಾಮನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಸೆಂಟರ್ (CSC) ಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ನಗರದ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊdeviation ಜಾಲ.
• ಸುಗಮ್ (SUGAM) ಪೋರ್ಟಲ್: ಔಷಧ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು CDSCO ಸಂಸ್ಥೆ ತಂದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಮೆಡಿಸಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇಗಿದೆ?
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿದೆ. ಯುರೋಪ್ನ ಜರ್ಮನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಬೃಹತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ತಡೆಯಲು VIPPS (Verified Internet Pharmacy Practice Sites) ನಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಬೋರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ' ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲೀಗಲ್, ಯಾವುದು ಇಲ್ಲೀಗಲ್ ಅಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಪರಿಗಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ!
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವ ಬದಲು ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ನಿಯಮಾವಳಿ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಇ-ಫಾರ್ಮಸಿ ಕರಡು ನೀತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.
ಆಫ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಔಷಧಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಮಾಡೆಲ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹೆಲ್ತ್ಕೇರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

