ನೈಸ್ ಯೋಜನೆ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಗರಣ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಳವಳ
ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ (ನೈಸ್) ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂ ವಂಚನೆ ಆರೋಪ ಸಂಬಂಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟ್ಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
1995ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ನಡುವಿನ ಸಂಚಾರ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 'ಬೆಂಗಳೂರು–ಮೈಸೂರು ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್' (BMICP/NICE) ಯೋಜನೆಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 111 ಕಿ.ಮೀ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇ, ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು 5 ಉಪನಗರಗಳ (ಟೌನ್ಶಿಪ್) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಒಓಟಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20,193 ಎಕರೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದಂಧೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರಿಗೆ 23-25 ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡದೆ ವಂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 300A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿಯಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯುಂಟಾಯಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ದ್ವಂದ್ವ ಮತ್ತು ಸದನ ಸಮಿತಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಟಿ.ಬಿ. ಜಯಚಂದ್ರ ನೇತೃತ್ವದ ಜಂಟಿ ಸದನ ಸಮಿತಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸಿಬಿಐ/ಇಡಿ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ, ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
2026ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು
ಜುಲೈ 2026ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು "ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು. "ರೈತರ ಲೂಟಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ನೈಸ್ನಲ್ಲಿ ನೈಸ್ ಎನ್ನುವಂತದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ನೈಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ತೀರ್ಪು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ರೈತರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ಜಯ ತಂದಿತ್ತಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟ್ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ನಿಲುವು ಈ ಬೃಹತ್ ಭೂ-ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದದ ಅಂತಿಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.
