ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು- 'ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೇಕ್ಸ್' ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ, ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಹಬ್, ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟಿ, ನಿವೃತ್ತರ ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅದುವೇ ಕೆರೆಗಳ ನಗರಿ.

ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಕಟ್ಟಿದ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಕ್ಷಾಮವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವತ್ತು, ಸುಮಾರು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ದಿನವೂ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ನಾವೇ ನಾಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ?

ಕೆರೆಗಳ ನಾಡು

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ನೋಡಿದರೆ, ಬೆಂದಕಾಳೂರು ಜನ್ಮ ತಳೆದಾಗ ಇದರ ನಿರ್ಮಾತೃ నాಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರು ನಗರದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದ್ದರು.

• 900ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳು: ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ, ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಸುಮಾರು 900ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳಿದ್ದವು. 1960ರಷ್ಟೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು 280 ಜೀವಂತ ಕೆರೆಗಳಿದ್ದವು.

• ನದಿಗಳ ಜಾಲ: ಅರ್ಕಾವತಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಪಿನಾಕಿನಿ ಮತ್ತು ವೃಷಭಾವತಿ ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಸರಘಟ್ಟ, ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬೆಂಗಳೂರಿಗರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನೀಡಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿಸಿದ್ದವು.

50-60 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಮಾಯವಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ನಗರೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾ ಮೊದಲು ಕೆರೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಮುಚ್ಚಿ ಬೃಹತ್ ಲೇಔಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

• IISc ವರದಿ (ಪ್ರೊ. ಟಿ.ವಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರ ಸಮೀಕ್ಷೆ): ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸುಮಾರು 98% ಕೆರೆಗಳು ಅಕ್ರಮ ಒತ್ತುವರಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.

• 90% ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಕೊಳಚೆ ನೀರು: ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ 90% ಕೆರೆಗಳು ಈಗ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ತುಂಬುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ 82% ಕೆರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ.

• ಕಲುಷಿತ ಕೆರೆಗಳು: KSPCB ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ 182 ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ 32 ಕೆರೆಗಳ ನೀರು 'ಇ' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

• ನದಿಗಳ ದುಸ್ಥಿತಿ: ಕೆಮಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ತೀವ್ರ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿರುವ ವೃಷಭಾವತಿ ನದಿಯ BOD ಮಟ್ಟ 100 PPM ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಕಾವೇರಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ

ಸ್ವಂತ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಂಡ್ಯದ ಶಿವನಸಮುದ್ರ/ಟಿ. ನರಸೀಪುರ ಭಾಗದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪಂಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ 500 ಮೀಟರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ದಿನಂಪ್ರತಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.