ಯಾದಗಿರಿ ರೈತರ ಕಾಲುದಾರಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ʼಮುಳ್ಳುʼ! 13 ಕಿ.ಮೀ ಸುತ್ತು ಬಳಸಿ ಹೋಗುವ ಶಾಪ..!

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕಿನ ರಾಮಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು, ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ರೈತರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳೇ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಹಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿವೆ.

ರಾಮಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮವು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆಚೆಗಿದ್ದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾದರೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಹಾದಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೈತರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೆ, ರೈತರು ಸುತ್ತುಬಳಸಿ ಸುಮಾರು 12 ರಿಂದ 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಿಕೇರಿ, ತಾಳಿಕೇರಿ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾದಿಯು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಅಪವ್ಯಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅರಣ್ಯದ ಹಾದಿಯೇ ಇವರಿಗೆ ಏಕೈಕ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು

ರಾಮಸಮುದ್ರದ ರೈತರ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ತೀವ್ರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೈತರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ಆಡುಗಳನ್ನು ಚಿರತೆಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರೆ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಇಲಾಖೆಯವರು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ರೈತರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕಾಡಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅವರು ರಸ್ತೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಿಸಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಗಳು ತುಂಬಿ ಹಾದಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಹಳ್ಳ ದಾಟಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಣ್ಣ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದು ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯ

ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಸುಮಾರು 12-13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಚ್ಚರಿಯೆಂಬಂತೆ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ಕಡೆ ಉತ್ತಮ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆ ಇದ್ದರೂ, ರೈತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಸ್ತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಕಾಮಗಾರಿಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ರೈತರ ಅತಂತ್ರ ಬದುಕು

ಭಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೂಡ ಇದೇ ಹಾದಿಯನ್ನು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಚಿರತೆಯ ಭಯ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ರೈತರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬೋನ್ ಇಟ್ಟು, ಸಿಸಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಳವಡಿಸಿ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದರೂ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇದೀಗ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಇರುವ ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ

ದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕರ್ನಾಟಕ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ ಉಮೇಶ್‌ ಕೆ.ಮುದ್ನಾಳ್‌, ಯಾದಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ರಾಮಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾರಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಸಂಗತಿ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕವೇ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲು, ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದವಸ ಧಾನ್ಯ ಸಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ವಿನಾಕಾರಣ ಅಡೆತಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದರು.

ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ರೈತರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ಸುಮಾರು 13 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಸಾಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ರೈತರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ತಗ್ಗು-ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಗಮ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು. ರೈತರ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದೇ ತಡೆಯೊಡ್ಡಬಾರದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಡ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.