ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದೊಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
“ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಯೇ ಹೊರತು ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನಿಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಪೌರತ್ವ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ,” ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆ ಅಧಿಕಾರಿ 14ನೇ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವಾ ದಿವಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಹಾಗೂ ಪೌರತ್ವದ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೂ ಏನು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೂನ್ 19ರಂದು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಎಸ್.ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ:
“ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಿರು ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸಾಧನ.”
ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿಯನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಅವರು ಕೂಡ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪೌರತ್ವ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಎಷ್ಟು ಗಹನವಾದುದು ಎಂಬುದರ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಿಲ್ಲ ಸಂಬಂಧ
ತಾನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವದು ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ, "ಪ್ರಸ್ತುತ ಹದಿನಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟಾಗ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೇ?" ಎಂಬುದು. ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುತ್ವದ ಕುರಿತು ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ಏಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ. ಮತ್ತು, ಎಸ್ಐಆರ್ಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಸದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಖಾತೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿಲುವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅವರು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮ 20 ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿಷಯವು 1967 ರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗೆ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 6, ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
1967ರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ
1967 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯರ ಕುರಿತಾದ ಅದರ ನೀತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಅದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇಂದು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 6(2) ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: "(2) ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಇತರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ರ ಉಪ-ವಿಭಾಗ (2) ರ ಖಂಡ (ಸಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲಲ್ಲ." ಸೆಕ್ಷನ್ (2)(ಎ) ಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಆಧಾರವೆಂದರೆ: "(ಎ) ಅರ್ಜಿದಾರನು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಲ್ಲದಿರುವುದು."
ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯಾಗದ ಹೊರತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಈ ಆಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಂತಹ ಕೆಲಸ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈಗ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನಮೂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: "ನಾನು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ತ್ಯಜಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ನ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿಲ್ಲ."
ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ ಅರ್ಜಿಗಳು
ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 5ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೆಲವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 (2)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಒದಗಿಸಿದ ವಸತಿ ವಿಳಾಸವು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
ಪೊಲೀಸರ ಬಳಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಭಾರತದ ಏಕತೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯಲ್ಲದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ "ಅಂತಹ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವಂತೆ" ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಒಂದು ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸರ ಬಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಮತ್ತು 6 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾರ್ಕಿಕ ಕಾರಣ
ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವಿದೆ. ಈ ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಸಹಜವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರಾದವರ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವರು ತಮ್ಮ ಪೌರತ್ವದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಲಾದ ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣೆಯು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗದ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.
ಈ ತರ್ಕದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 6 (2) (a)ರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಇದು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 20ರ ವಿಷಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು.
ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: "ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ನಿಬಂಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು."
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಈ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಮತ್ತು 6ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ನಮೂದನ್ನು ಬದಲಿಸಿರಬಹುದು.
ಅಂತಹ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ಶೋಚನೀಯವೂ ಹೌದು. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇದು ಸತ್ಯ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ತೀರ್ಪುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ದೃಢೀಕರಣ
ನಾಗರಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಂದಣಿ ಅಭ್ಯಾಸವು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ತಾರ್ಕಿಕ ತೀರ್ಮಾನದ ಮೂಲಕ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಸರತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 20ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬಹುದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಪೌರತ್ವ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ದೇಶದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದ್ವಿ-ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ಪೌರತ್ವದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಬಹುದು.
Disclaimer: ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ದ ಫೆಡರಲ್, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವು ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಲೇಖನ 'ದ ಫೆಡರಲ್' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
