
ಚುನಾವಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ʼಪವಾಡʼದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನಿಜವಿದೆ? ಅದು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟುಕತೆಯೇ?
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೈಗಂಟಿರುವ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ರಸವತ್ತಾಗಿ ಕಥೆಯಂತೆ ವಿವರಿಸುವ ಶೈಲಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಹೆಣೆದು ಹೇಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇದೆ.
2014ರ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿಗಳು, ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಅಂತ್ಯ, ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಹಣ ವಾಪಸ್, ಬುಲೆಟ್ ರೈಲುಗಳು ಹಾಗೂ 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದಂತಹ ಸಾಲು ಸಾಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಭಾರೀ ಸದ್ದು-ರಂಪಾಟದೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಆರಂಭದ ಆರ್ಭಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ.
2014ರ ನಂತರ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದಂತೂ ನಿಜವೇ ಆಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿರುವುದು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಎಚ್ಎಎಲ್ (HAL) ಮತ್ತು ಬಿಇಎಲ್ (BEL) ನಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತೆ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಂಡಿರುವುದು. ಆದರೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು 'ತೇಜಸ್' ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದಂತೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹೊಸ ಅನುಮಾನಗಳು ಮೂಡಬಹುದು.
ಕೊರತೆ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಸೂಚಕಗಳ ವರದಿ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಸಂದೇಹಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ಬಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. 2026-27ರ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಭಾರತದ ಶೇ.7.8ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಅನುಮಾನ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಸತ್ಯೋತ್ತರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಥೈಲಿ
2014ರ ಬಳಿಕ ಕಂಡುಬಂದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ (ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ) ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೂ ಏನು? ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಚುನಾವಣೆಯ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚ ಎಂಬುದು ಜನರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್. ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧತೆಯ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ ಖರೀದಿಸುವವರು ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಪ್ಪು ಹಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹರಿದುಬರಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಲೆಕ್ಕ-ಪತ್ರಗಳ ಗೋಜಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಯಾವ ಪಕ್ಷ? ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಹಳ ದೂರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ) ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಕಪ್ಪು ಹಣ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾದರೂ ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದು ಕಪ್ಪು ಹಣವೇ ಹೌದು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇಂತಹ ಬಾಂಡ್ಗಳೇ ನೈತಿಕವಾಗಿ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕೆ?
ನೆಲಕಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು
ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿರುವ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಶಿಥಿಲವಾಗುತ್ತಿವೆ, ನೆಲಕಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುಕುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬೃಹತ್ ಸೇತುವೆಗಳೇ ಧರೆಗೆ ಉರುಳುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂಶವಾದರೂ ಏನು? ನಮ್ಮ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾದ ಲೋಪಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಣವೇ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ಹೇಳಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ ಈ ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅನುತ್ಪಾದಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿ ಜೊತೆಗೂ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚುನಾವಣೆ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೊತ್ತವು ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಆಗ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಇದ್ದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಈಗ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು
ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದಹಾಗೆ ಆಗುವ ಅನುಕೂಲಗಳೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಬ್ಬಿಸಿ ತೋರಿಸಲಾದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವತ್ತೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಸೆತುವೆಗಳು, ಅಂಡರ್ಪಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ (ವೈಟ್ ಟಾಪಿಂಗ್) ಕೆಲಸಗಳು ಸದಾ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಂಡರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಸಹನೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹುಪಾಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಧೂಳೇ ಕಾರಣ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆ ಕೂಡ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟಕವನ್ನೇ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಬಜೆಟ್ ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಾಗ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ-ವಿಶುಯಲ್ ಉಪಕರಣಗಳಂತಹ ನಿಜವಾದ ಬೋಧನಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಜೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಅಧಿಕ ಸಾಲದ ಹೊರೆ
ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಗಾಧವಾದ ರಾಜಕೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು; ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಲದ ಅನುಪಾತವು ಶೇ. 59ರಷ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಶೇಕಡಾ 84 ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಲವು ಶೇ. 70ರ ಸುತ್ತಮುತ್ತವಿದ್ದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ್ದು ಶೇ. 41 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲವು ಜಿಡಿಪಿಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ್ದು ಶೇಕಡಾ 35 ರಷ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ್ದು ಶೇಕಡಾ 16 ಮತ್ತು 21 ರ ನಡುವೆಯಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರೂ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿಲ್ಲ.
"ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಅಭಿಯಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಬಾರದಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ (ಎಫ್ಐಐ) ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ರೂಪಾಯಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಹೂಡಿಕೆಯೂ ಈಗ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುವ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಫ್ಐಐಗಳು ಏಕೆ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಣಕಾಸು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ರೇಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಫ್ಐಐಗಳು ಯಾವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವರು ಭಾರತದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಅದೇ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.
ಯುದ್ಧ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಗಳು
ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ತೀವ್ರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿವೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ 2026ನೇ ಇಸವಿ ಕೆಟ್ಟ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವವು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ (2024ಕ್ಕಿಂತ) ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ.
2014ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಏಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ(ಸಿಜೆಪಿ)ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅವರು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಯಕನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಏನಿದ್ದರೂ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯಿದೆ, ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ, ಅದು ಕೊರತೆ ಬಜೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟು ಮುದ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಮನ್ನಾಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲ ಮನ್ನಾವು 2008ರಲ್ಲಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿಜೆಪಿಯು ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾವತಿಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಮೋದಿ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪಕ್ಷದ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಎಷ್ಟು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಅವರೇನಾದರೂ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಅದು ಪಕ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವನ್ನೇ ತರಬಲ್ಲದು ಎಂದು. ಆದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲು ಗಂಭೀರವಾದ ದೋಷಾರೋಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರರ್ಥ ಯಾರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
ಒಮ್ಮೆ "ಇತಿಹಾಸ"ವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ಅದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಬರುವುದು ಕಷ್ಟ.
Disclaimer: ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ದ ಫೆಡರಲ್, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವು 'ದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ'ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಲೇಖನ 'ದ ಫೆಡರಲ್' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.


