ಮುಸ್ಲಿಂ ಪೌರತ್ವದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂಘದ ಸುದೀರ್ಘ ನೆರಳು: ವಾಜಪೇಯಿ ಕಾಲದಿಂದ ಮೋದಿ ಆಡಳಿತದವರೆಗೆ

ಹಿಂದೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜಕೀಯ, ಅದರ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬರಹಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಖ್ಯಾತ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್ ಜಾಫ್ರೆಲೋಟ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಮುಸ್ಲಿಮರು "ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರದಿದ್ದರೆ" ಅವರು ಭಾರತದ "ಪೂರ್ಣ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ" ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಕಸರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವಾಗ ಜಾಫ್ರೆಲೋಟ್ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು "ದಶಕಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತೋ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅವರು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ.

"ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ (ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್) ಐಕಾನಿಕ್ ನಾಯಕ ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಕೂಡ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರದಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಅವರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಕುರಿತಾದ ಬರಹಗಳು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.

ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ‘ಬಂಚ್ ಆಫ್ ಥಾಟ್ಸ್’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಮಾಧವ್ ಸದಾಶಿವ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಂತೆಯೇ, ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಈ ಬರಹವನ್ನೂ ಈಗ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿರಬಹುದು ಎಂದು ಜಾಫೆಕೆಟ್ ಅವರು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ಅನ್ವೇಶ್ ಸತ್ಪತಿ ಅವರು ಅವಲೋಕಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪತ್ರಾಗಾಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮಿತಭಾಷಿ ಮತ್ತು ಮೃದು ಧೋರಣೆಯ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ/ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ಗಳನ್ನು ಅವರು 'ಎಕ್ಸ್'ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು 3 ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ: ತಿರಸ್ಕಾರ್ (ಬಹಿಷ್ಕಾರ), ಪುರಸ್ಕಾರ್ (ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕಾರ್ (ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ).

ಸತ್ಪತಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಮುಖವಾಣಿಯಾದ 'ಆರ್ಗನೈಸರ್'ನ ಆನ್ಲೈನ್ ಲಿಂಕ್ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು. ಇದು "ಸಂಘ (ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್) ನನ್ನ ಆತ್ಮ" ಎಂಬ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಉಲ್ಲೇಖದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಲೇಖನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 16, 2024 ರಂದು ಅಂದರೆ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಆರನೇ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯಂದು ಮತ್ತೆ ಛಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಲೇಖನವು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಘವನ್ನು ಏಕೆ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗ ಕೂಡ ಇತ್ತು.

'ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆ'- ಸಂಘದ ಎರಡನೇ ಉದ್ದೇಶ

ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಸಂಘಟನೆಯ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, "ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃತಕ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಸುಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಎರಡನೇ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರಂತಹ ಹಿಂದೂಯೇತರರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದು ಎಂದು ವಾಜಪೇಯಿ ಮುಂದುವರಿದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭೂಮಿಯಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಈ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲದ ಜನರ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು "ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬೇಕು" ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸಂಘ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮಾಡುವಂತೆ, ದೇಶವನ್ನು ಮಾತೃಭೂಮಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಸಮಂಜಸ ಬೇಡಿಕೆ.

ವಂದೇ ಮಾತರಂ ವಿವಾದ

ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ "ಸಮಸ್ಯೆಯ" ಮೂಲ ಕೂಡ ಇಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಮರು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್ ಅವರು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಟಾಗೋರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಹಾಡಿನ ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.

2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ನಾಗರಿಕರು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು. ಇದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿದೆ.

ದೇಶಭಕ್ತಿ: ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಬೇಡಿಕೆ

ಇದಲ್ಲದೆ, ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಎರಡನೇ ಗುರಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಹಿಂದೂಯೇತರರು "ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು" ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು ಜಟಿಲವಾದ ಬೇಡಿಕೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಶಭಕ್ತನೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರು ಯಾರು? ರಾಜ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಜಾಗೃತ ಗುಂಪುಗಳೋ ?

ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ಭಾರತವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಮಾತು. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವವರೆಗೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತ ಗುಂಪುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಹಿಂದೂಯೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ "ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು" ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಬಾರದು.

'ಆರ್ಗನೈಸರ್' ಲೇಖನದಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ತನಕ

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಮೂಲತಃ 1995ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಗನೈಸರ್' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ದಿ ಸಂಘ ಈಸ್ ಮೈ ಸೋಲ್" (ಸಂಘವೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮ) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. (ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, 1995ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು 1996ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ "ಕಠಿಣಪಂಥಿ" ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರನ್ನು "ಮಿತವಾದಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು).

ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು "ದಾರುಲ್ ಹರ್ಬ್" (ಯುದ್ಧದ ನೆಲೆ) ಮತ್ತು "ದಾರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ" (ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನೆಲೆ) ಎಂದು ವಿಭಜಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆರೆಯಲು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು, ಇಸ್ಲಾಮಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಖುರಾನ್ ಅಥವಾ ಹದೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಈ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.

ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಾಜಪೇಯಿ ನಿರೂಪಣೆ

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳೆಂದು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಇವು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ—ಅದು ಜಾತ್ಯತೀತ ಭಾರತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರಲಿ—ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿನಲ್ಲಿನ ಜಗತ್ತಿನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಅದರ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಸೀದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಎಂಬುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಎರಡು ವಿಧದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇತರ ರೀತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು 'ನೋಡುವ' ಮೂರು ದಾರಿಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಒಂದು "ಸಮಸ್ಯೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಂತರ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು "ನೋಡಲು" ಅಥವಾ "ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು" ಮೂರು ದಾರಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು: ಅವುಗಳೇ ತಿರಸ್ಕಾರ, ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕಾರ.

ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊರಗಿನವರು ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, 2001ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು, "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ" ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ಸಿಗಬೇಕಾದ "ಗಣನೀಯ ಸಹಕಾರ" ದೊರಕುತ್ತಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ "ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಿದೇಶಿ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಮುಸ್ಲಿಮರು "ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಕ್ಕಿಂತ ತಾವು ಭಿನ್ನರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಮಿತವಾದಿ ವರ್ಚಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ವೈರುಧ್ಯಗಳು

ಈ ಮಾತುಗಳು ಅವರು ತಾವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಿತವಾದಿ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ತಂತ್ರಗಳ (ತಿರಸ್ಕಾರ, ಪುರಸ್ಕಾರ, ಪರಿಷ್ಕಾರ) ಮೂಲಕ ವರ್ತಿಸುವ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು 1968ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ನಿಗೂಢ ಸಾವಿಗೆ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆ ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಸೂತ್ರದ "ವಿಸ್ತರಣೆ"ಯಾಗಿತ್ತು.

ಶ್ಯಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಜನಸಂಘದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು, 1967ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ (ಅಂದಿನ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ) ನಡೆದ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣಗಳು ಮತ್ತು 'ಆರ್ಗನೈಸರ್' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನದಂತಹ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುರಣಿಸಿದರು, ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.

ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸರಸಂಘಚಾಲಕ್ ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಳ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ವಾದವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನದಿಂದ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರಂತರತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬಹುದು.

ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ರಾಜಿ ರಹಿತ ಆದೇಶ

ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ We or Our Nationhood Defined ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಜನಾಂಗದವರು ಒಂದೋ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸಲು ಕಲಿಯಬೇಕು, ಹಿಂದೂ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವೈಭವೀಕರಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದೂ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅವರು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀನರಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೇಳದೆ, ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲದೆ, ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಹುದು."

ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ "ದಂಡವನ್ನು" ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜತನದಿಂದ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ "ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲು" ಒಪ್ಪದ ಹೊರತು, ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅದರ ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016ರಲ್ಲಿ, ಕಾಕತಾಳೀಯ ಎಂಬಂತೆ ಅದೇ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಕುರಿತು ಜನಸಂಘದ ನಾಯಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷವು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಹಾದಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು; ಅಂದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಯಾವುದೇ 'ತುಷ್ಟೀಕರಣ' ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ 'ಬಹಿಷ್ಕಾರ' ಇಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ 'ಸಮ್ಮಿಳನ' ಅಥವಾ 'ವಿಲೀನ' ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು.

ನಾನು ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಅವರಿಗೆ, "ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಮರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಒಪ್ಪಂದ' ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ (ಯಾಕೆಂದರೆ ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 9ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ). ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ನೀವು ಯಾವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.

ಅವರ ಉತ್ತರ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅಥವಾ ಕ್ರೈಸ್ತರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ "ಸಮಸ್ಯೆ" ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ — ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ — ಅವರು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಪುರುಷರನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತವಗಳು

ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಬಯಸಿದಾಗ, ಅಯೋಧ್ಯೆ ಆಂದೋಲನದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಮಂಡಿಸಿದ, "ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂಬ ವಾದದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೋದಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಈಗ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತವಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವಂತೆ, ಅವರ ಕಡೆಗಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ "ವಿಲೀನ"ಗೊಳ್ಳದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ—ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ನಾಯಕರು ಏನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರೋ, ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿನ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಆದೇಶವು ರಾಜಿ ಇಲ್ಲದಂತಿದೆ: "ನಮ್ಮದು ಒಂದು ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ, ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕೋ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾವೂ ವ್ಯವಹರಿಸೋಣ."

Disclaimer: ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ದ ಫೆಡರಲ್, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವು ʼದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕರ್ನಾಟಕʼದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಲೇಖನ 'ದ ಫೆಡರಲ್‌' ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.