ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ
ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾಂಚನ್ ದೇವಿ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಆ.31ರೊಳಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಮಾನವೊಂದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವರದಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾಂಚನ್ ದೇವಿ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದವರನ್ನು ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮಿತಿಯು ತಾನು ನಡೆಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಯನ್ನು ಇದೇ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರ ಒಳಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಅರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವರದಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಸಂಶಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ವರದಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಬಾರದು, ಅದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅರಾವಳಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿದರೆ, ಅದು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಸಮಿತಿ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ 'ಎತ್ತರ' ಮಾನದಂಡಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ಸಮಿತಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಎಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಿತಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಿದೆ.
ಅರಾವಳಿಯ ಮಹತ್ವ
ಅರಾವಳಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು ಕೇವಲ ಗುಡ್ಡಗಳ ಗುಂಪಲ್ಲ, ಇದು ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮರುಭೂಮಿಯ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವ್ಯಾಹತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅಕ್ರಮ ಒತ್ತುವರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಅರಾವಳಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯವು ಬರಿದಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಆತಂಕವೇ ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಪರಿಸರ ವಿನಾಶದ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತು ಆಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯು ಅರಾವಳಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಮಿತಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಅರಾವಳಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ರೂಪಿತವಾಗಲಿವೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನಧಿಕೃತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾಗರಿಕರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
