ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 2.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆ

ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ 623ನೇ ಸಭೆಯು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ತನ್ನ ಲಾಭದ ಪೈಕಿ ದಾಖಲೆಯ 2.86 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ (ಲಾಭದ ಪಾಲು) ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋದ್ರಾ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಂಡಳಿಯು ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿತು.

ದಾಖಲೆಯ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಆರ್‌ಬಿಐನ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಶೇ. 26.42ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಈ ವರ್ಷ ಶೇ. 20.61ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದು, 91.97 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಆರ್‌ಬಿಐನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ತೆಗೆದಿಡುವ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ, ಆರ್‌ಬಿಐನ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯವು 3.95 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದು 3.13 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಕೇವಲ ಲಾಭವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಂಟಿಂಜೆಂಟ್ ರಿಸ್ಕ್ ಬಫರ್ (ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿಧಿ) ಎಂಬ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ 1.09 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಈ ನಿಧಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯ ಶೇ. 6.5ರಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಹಣದಿಂದ ಏನು ಲಾಭ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಬರುವ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವು ಅಕ್ಷಯಪಾತ್ರೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ದೇಶ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಹಣವನ್ನು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು (ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ವಿದ್ಯುತ್) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರಿಗೆ ಬರುವ ಸಂಶಯವೆಂದರೆ, ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಲಾಭ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.

ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ?

ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಂಡಳಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಅತಿಯಾದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ತನ್ನ ರಿಸ್ಕ್ ಬಫರ್ ಅನ್ನು ಸುಭದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಆರ್‌ಬಿಐನ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.