ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣ, 52ಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಸಂಖ್ಯೆ
ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಮೀಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ, ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲೇ 32 ಚೀತಾ ಮರಿಗಳು ಜನಿಸಿರುವುದು.
ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯು ಇದೀಗ ಯಶಸ್ಸಿನತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಕಾಡು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂತರ್-ಖಂಡೀಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೂರು ದೇಶಗಳಿಂದ ತರಲಾದ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು 52ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಸಂತಸ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಚೀತಾಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಿಂದ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರವರೆಗಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಮೀಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ, ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲೇ 32 ಚೀತಾ ಮರಿಗಳು ಜನಿಸಿರುವುದು. ಇದು ಚೀತಾಗಳು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಚೀತಾಗಳ ಹಂಚಿಕೆ: ಕುನೋದಿಂದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರದವರೆಗೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ 52 ಚೀತಾಗಳ ಪೈಕಿ, 49 ಚೀತಾಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಮೂರು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಮೀಬಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ತರಲಾದ ಚೀತಾಗಳು, ಅವುಗಳ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನದಿಂದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ತರಲಾದ 12 ಚೀತಾಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟು ಚೀತಾಗಳು ಬದುಕುಳಿದಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ 10 ಮರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೂಲದ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 18ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಈ 18 ಚೀತಾಗಳ ಪೈಕಿ 15 ಕುನೋ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, 3 ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಂತ
ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಮರಿಗಳು ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವು. ಇದು ಭಾರತದ ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಇದೀಗ ಬಲವರ್ಧನೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇದೀಗ ಮರಿಗಳ ಜನನ ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಒಂದು ಖಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಖಂಡಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಭಾರತವು ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದೆ. ಅಫ್ರಿಕಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ತಂದಾಗ, ಅವು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಕ್ರಮ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ವರದಿಯು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಚೀತಾಗಳು ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸರಪಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿವೆ. ಕುನೋ ಉದ್ಯಾನವನದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಿಗೂ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿರುವುದು ಈ ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಚೀತಾಗಳು ಆ ಪರಿಸರದ 'ಅಂಬ್ರೆಲಾ ಸ್ಪೀಷೀಸ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇಡೀ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
