ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಪ್ರವಾಹ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ನೂರಾರು ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಗುರುತು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಶವಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಮತ್ತು ಯಾರೂ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೃತರ ಗುರುತು ಮುಂದೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಶವಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೃತದೇಹ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೀರಿದೆ. ಚಿಟ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಉಳಿದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೃತದೇಹಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಕೊಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಿನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಗುರುತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮುನ್ನವೇ ಯಾಕೆ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ?

ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮೃತದೇಹಗಳ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯ. ಆದರೆ, ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೂಳುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೂಳುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ದೈಹಿಕ ವಿವರಗಳು, ಧರಿಸಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣಗಳು, ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೃತದೇಹಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರುತು ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೂಳಿದ ಬಳಿಕವೂ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುವಂತೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿವರಗಳು, ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾಹಿತಿ, ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರದ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೂಳಲಾದ ನಿಖರ ಸ್ಥಳದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರು ನೀಡಿದರೆ, ಅವರ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿರುವ ಮೃತದೇಹಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಮೂಲಕ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹೂಳಲಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ?

ಚಿಟ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಭದ್ರತಾ ಸಮಿತಿಯು ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಹಾಗೂ ಯಾರೂ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಭಾರತ್‌ಪುರ ಮಹಾನಗರದ ದೇವಘಾಟ್‌ನ ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸದ ಮೃತದೇಹಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಾಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

2,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನಾಪತ್ತೆ

ಈ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾನುವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ 734 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2,500 ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

ಚಿಟ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 259, ನವಲ್‌ಪರಾಸಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 184, ನವಲ್‌ಪರಾಸಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 82, ಗೋರಖಾದಲ್ಲಿ 58, ನುವಾಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ 52, ಧಾದಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 50, ತನಹುನ್‌ನಲ್ಲಿ 36 ಮತ್ತು ರಾಸುವಾದಲ್ಲಿ 13 ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಗುರುತಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ

ಹೀಗಾಗಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳುತ್ತಿರುವುದು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೃತದೇಹಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳಿದ ನಂತರವೂ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.